Przygotowanie do rozprawy w sprawie transportowej o szkodę w ładunku
Co ze sobą zabrać?
•Dokument tożsamości – dowód osobisty, paszport albo mDowód w aplikacji mObywatel.
•Wezwanie lub zawiadomienie o rozprawie.
•Notatki z najważniejszymi datami, kwotami i zdarzeniami – jako pomoc przed rozprawą, a nie gotowy tekst zeznań.
•Dokumenty, których dostarczenie uzgodniłeś z pełnomocnikiem albo których zażądał sąd.
Gdzie usiąść i jak postępować na sali rozpraw?
•Przyjdź około 15 minut wcześniej. Sprawdź wokandę (czasami następuje zmiana sali rozpraw) i poczekaj na wywołanie sprawy.
•Powód lub wnioskodawca zajmuje co do zasady miejsce po prawej stronie sali, patrząc od strony sędziego; pozwany lub uczestnik – po lewej.
•Jeżeli sąd poprosi Cię o przesłuchanie, podejdź do mównicy albo postępuj zgodnie z poleceniem sędziego.
•Do sądu zwracaj się „Wysoki Sądzie” (a nie „Wysoki Sędzio”, nawet jeśli jest to mężczyzna i jest rzeczywiście wysoki – serio, przypadek z życia wzięty).
• Nie przerywaj drugiej stronie. Jeżeli chcesz coś sprostować, zanotuj to i poczekaj, aż sąd udzieli Ci głosu.
W transporcie liczy się chronologia i dokument
W sprawach o uszkodzenie, ubytek albo zaginięcie ładunku bardzo ważne jest ustalenie, w jakim stanie towar został przyjęty do przewozu, kto go załadował i zabezpieczył, co wydarzyło się w trasie oraz w jakim stanie został wydany. W przewozie międzynarodowym dodatkowe znaczenie mogą mieć przepisy Konwencji CMR.
1. Zlecenie i uczestnicy przewozu
•Kto zlecił przewóz i komu?
•Czy występował spedytor, przewoźnik umowny, przewoźnik faktyczny albo podwykonawca?
•Kto kontaktował się z kierowcą?
•Jakie szczególne instrukcje zawierało zlecenie transportowe?
UWAGA: Nie używaj zamiennie określeń „spedytor”, „przewoźnik” i „podwykonawca”, jeżeli w sprawie występowało kilka podmiotów. Przed rozprawą ustal z pełnomocnikiem, jaką rolę miał każdy z nich.
2. Przyjęcie i załadunek
•Kto dokonywał załadunku?
•Czy kierowca był przy nim obecny?
•W jakim stanie znajdowało się opakowanie i towar?
•Czy liczba sztuk była możliwa do sprawdzenia?
•Czy do listu przewozowego wpisano zastrzeżenia?
•Kto odpowiadał za rozmieszczenie i zabezpieczenie ładunku?
3. Przebieg przewozu
•Jak przebiegała trasa?
•Czy były nieplanowane postoje, przeładunki, awaria, wypadek lub zmiana pojazdu?
•Czy wymagano określonej temperatury lub innych szczególnych warunków?
•Czy są dane z GPS, tachografu, rejestratora temperatury albo systemu telematycznego?
4. Wydanie i stwierdzenie szkody
•Kto odbierał towar?
•Kiedy po raz pierwszy zauważono uszkodzenie, brak lub inną nieprawidłowość?
•Czy szkoda była widoczna przy odbiorze?
•Czy wpisano zastrzeżenia do listu przewozowego lub sporządzono protokół?
•Czy wykonano zdjęcia i kto je zrobił?
5. Rozmiar szkody
•Ile towaru zostało uszkodzone lub utracone?
•Jak ustalono jego wartość?
•Czy uszkodzony towar miał wartość pozostałościową albo mógł zostać sprzedany?
•Czy poniesiono koszty sortowania, utylizacji, przepakowania lub transportu zastępczego?
6. Reklamacja i dalsza korespondencja
•Kiedy zgłoszono szkodę przewoźnikowi?
•Jakie dokumenty przekazano?
•Czy przewoźnik albo jego ubezpieczyciel uznał odpowiedzialność w całości lub części?
•Czy żądano dodatkowych dokumentów?
•Czy strony prowadziły negocjacje?
UWAGA: W sprawach transportowych bardzo łatwo pomylić własną wiedzę z informacjami otrzymanymi od kierowcy, magazynu lub kontrahenta. Na rozprawie wyraźnie zaznacz, które zdarzenia widziałeś osobiście, a o których wiesz z dokumentów lub relacji innych osób.
Czego nie robić?
•Nie próbuj odtwarzać przebiegu przewozu wyłącznie z pamięci, jeżeli istnieją dokumenty i dane telematyczne.
•Nie zakładaj, że każde uszkodzenie powstałe w czasie przewozu oznacza automatycznie pełną odpowiedzialność przewoźnika – przedstaw fakty, a ocenę prawną pozostaw pełnomocnikowi.
•Nie pomijaj zastrzeżeń w dokumentach przewozowych, nawet jeśli uważasz je za nieistotne.
•Nie wyrzucaj lub nie niszcz dokumentacji fotograficznej, opakowań i innych dowodów, jeżeli mogą mieć znaczenie dla sprawy.
Najważniejsze przed rozprawą – 5 pytań
•Kto i w jakim stanie przekazał ładunek przewoźnikowi?
•Kto odpowiadał za załadunek i zabezpieczenie?
•Co wydarzyło się w czasie przewozu?
•Kiedy i jak stwierdzono szkodę oraz jak ją udokumentowano?
•Jak ustalono wysokość szkody i jak przebiegała reklamacja.
Jeżeli rozprawa w twojej sprawie ma się odbyć w trybie zdalnym (online), warto przygotować się do niej nie tylko merytorycznie, ale również technicznie.
Przed rozprawą:
•sprawdź wcześniej urządzenie, z którego będziesz się łączyć, w szczególności kamerę, mikrofon, głośniki oraz stabilność połączenia z Internetem;
•zapoznaj się z przesłanym przez sąd linkiem i instrukcją połączenia; nie zostawiaj pierwszego uruchomienia systemu na ostatnią chwilę;
•przygotuj dokument tożsamości – sąd może poprosić o jego okazanie do kamery;
•wybierz spokojne, ciche i dobrze oświetlone miejsce, w którym nikt nie będzie Ci przeszkadzał;
•zadbaj o odpowiednie ustawienie kamery – podczas rozprawy Twoja twarz powinna być dobrze widoczna;
•miej przy sobie dokumenty i notatki potrzebne podczas rozprawy, ale pamiętaj, że jeżeli składasz zeznania jako strona lub świadek, powinny być one składane samodzielnie, bez korzystania z niedozwolonej pomocy innych osób;
•połącz się odpowiednio wcześniej, aby ewentualne problemy techniczne nie spowodowały spóźnienia na rozprawę.
W trakcie rozprawy
•zachowuj się tak samo jak na sali sądowej. Nie prowadź równolegle innych rozmów, nie korzystaj z telefonu bez potrzeby i nie wyłączaj samodzielnie połączenia. Mikrofon warto pozostawić wyciszony, gdy wypowiada się inna osoba, chyba że sąd wskaże inaczej.
•Jeżeli pojawią się problemy techniczne – np. zerwanie połączenia, brak obrazu lub dźwięku – spróbuj ponownie dołączyć do rozprawy. Jeżeli nie jest to możliwe, nie ignoruj problemu. Skontaktuj się niezwłocznie z sądem lub swoim pełnomocnikiem i poinformuj o przyczynie braku możliwości uczestniczenia w rozprawie.
•Jeżeli reprezentuje Cię radca prawny lub adwokat, przed rozprawą ustal z nim również, w jaki sposób będziecie mogli się ze sobą skontaktować w razie problemów technicznych lub potrzeby krótkiej konsultacji podczas rozprawy. Pamiętaj, że możecie również uczestniczyć w rozprawie za pomocą jednego komputera, którego kamera obejmie zarówno Ciebie jak i pełnomocnika.
r.pr. Marcin Pych
Ważne: Niniejszy poradnik ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji dotyczącej sposobu postępowania w konkretnej sprawie. Został przygotowany bez znajomości indywidualnego stanu faktycznego, dlatego pytania, problemy i okoliczności istotne w konkretnej sprawie mogą różnić się od opisanych w poradniku.
