Przygotowanie do rozprawy w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie
Co ze sobą zabrać?
•Dokument tożsamości – dowód osobisty, paszport albo mDowód w aplikacji mObywatel.
•Wezwanie lub zawiadomienie o rozprawie.
•Notatki z najważniejszymi datami, kwotami i zdarzeniami – jako pomoc przed rozprawą, a nie gotowy tekst zeznań.
•Dokumenty, których dostarczenie uzgodniłeś z pełnomocnikiem albo których zażądał sąd.
Gdzie usiąść i jak postępować na sali rozpraw?
•Przyjdź około 15 minut wcześniej. Sprawdź wokandę (czasami następuje zmiana sali rozpraw) i poczekaj na wywołanie sprawy.
•Powód lub wnioskodawca zajmuje co do zasady miejsce po prawej stronie sali, patrząc od strony sędziego; pozwany lub uczestnik – po lewej.
•Jeżeli sąd poprosi Cię o przesłuchanie, podejdź do mównicy albo postępuj zgodnie z poleceniem sędziego.
•Do sądu zwracaj się „Wysoki Sądzie” (a nie „Wysoki Sędzio”, nawet jeśli jest to mężczyzna i jest rzeczywiście wysoki – serio, przypadek z życia wzięty).
•Nie przerywaj drugiej stronie. Jeżeli chcesz coś sprostować, zanotuj to i poczekaj, aż sąd udzieli Ci głosu.
Nie przygotowuj „historii cierpienia” – przygotuj fakty
W sprawie dotyczącej szkody na osobie sąd może pytać zarówno o samo zdarzenie, jak i o leczenie, ból, ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, skutki zawodowe oraz poniesione wydatki. Najlepiej przygotować chronologię i konkretne przykłady.
1. Samo zdarzenie
•Gdzie i kiedy doszło do zdarzenia?
•Co robiłeś bezpośrednio przed nim?
•Co dokładnie pamiętasz z jego przebiegu?
•Kto był obecny?
•Czy bezpośrednio po zdarzeniu wezwano pomoc, policję albo pogotowie?
2. Leczenie
•Gdzie zgłosiłeś się po pomoc jako pierwszy?
•Jakie obrażenia rozpoznano?
•Czy byłeś hospitalizowany?
•Jakie zabiegi, badania lub rehabilitację przeszedłeś?
•Czy leczenie nadal trwa albo planowane są dalsze zabiegi?
3. Ból i codzienne ograniczenia
•Jak długo utrzymywał się najsilniejszy ból?
•Czy potrzebowałeś leków przeciwbólowych?
•Czy miałeś problemy ze snem, poruszaniem się, jedzeniem, prowadzeniem samochodu albo wykonywaniem obowiązków domowych?
•Czy potrzebowałeś pomocy innych osób – w czym i przez jaki czas?
UWAGA: Zamiast mówić tylko „bardzo cierpiałem”, podaj konkretny przykład: przez dwa tygodnie nie mogłem samodzielnie zrobić zakupów, przez miesiąc spałem wyłącznie w określonej pozycji, musiałem zrezygnować z treningów albo ktoś dowoził mnie na wizyty. Konkret jest dla sądu bardziej użyteczny niż ogólne określenie.
4. Praca i aktywność
•Czy byłeś na zwolnieniu lekarskim?
•Czy po powrocie do pracy miałeś ograniczenia?
•Czy utraciłeś wynagrodzenie, premię albo możliwość wykonania zleceń?
•Czy musiałeś zrezygnować ze sportu, hobby, wyjazdów albo innych regularnych aktywności?
5. Koszty
•Jakie wydatki poniosłeś na leczenie, leki, rehabilitację lub dojazdy?
•Czy korzystałeś z odpłatnej pomocy innych osób?
•Czy poniosłeś inne koszty bezpośrednio związane ze zdarzeniem?
•Które wydatki są udokumentowane?
6. Stan obecny
•Jakie dolegliwości pozostały do dziś?
•Czy są stałe czy okresowe?
•Czy lekarze przewidują dalsze leczenie?
•Czy zdarzenie pozostawiło ograniczenia w pracy lub życiu prywatnym?
Czego nie robić?
•Nie wyolbrzymiaj dolegliwości, ale też ich nie bagatelizuj.
•Nie próbuj samodzielnie określać procentowego uszczerbku na zdrowiu – to nie jest zadanie osoby przesłuchiwanej.
•Nie przypisuj sobie diagnoz, których lekarz nie postawił. Opisuj objawy i fakty.
•Jeżeli czegoś nie pamiętasz – powiedz to zamiast dopasowywać daty do dokumentacji.
Najważniejsze przed rozprawą – 5 pytań
•Jak doszło do zdarzenia?
•Jak przebiegało leczenie?
•Jakie konkretne ograniczenia wystąpiły w codziennym życiu?
•Jak zdarzenie wpłynęło na pracę i aktywności?
•Jakie koszty i straty finansowe poniosłem?
Jeżeli rozprawa w twojej sprawie ma się odbyć w trybie zdalnym (online), warto przygotować się do niej nie tylko merytorycznie, ale również technicznie.
Przed rozprawą:
•sprawdź wcześniej urządzenie, z którego będziesz się łączyć, w szczególności kamerę, mikrofon, głośniki oraz stabilność połączenia z Internetem;
•zapoznaj się z przesłanym przez sąd linkiem i instrukcją połączenia; nie zostawiaj pierwszego uruchomienia systemu na ostatnią chwilę;
•przygotuj dokument tożsamości – sąd może poprosić o jego okazanie do kamery;
•wybierz spokojne, ciche i dobrze oświetlone miejsce, w którym nikt nie będzie Ci przeszkadzał;
•zadbaj o odpowiednie ustawienie kamery – podczas rozprawy Twoja twarz powinna być dobrze widoczna;
•miej przy sobie dokumenty i notatki potrzebne podczas rozprawy, ale pamiętaj, że jeżeli składasz zeznania jako strona lub świadek, powinny być one składane samodzielnie, bez korzystania z niedozwolonej pomocy innych osób;
•połącz się odpowiednio wcześniej, aby ewentualne problemy techniczne nie spowodowały spóźnienia na rozprawę.
W trakcie rozprawy
•zachowuj się tak samo jak na sali sądowej. Nie prowadź równolegle innych rozmów, nie korzystaj z telefonu bez potrzeby i nie wyłączaj samodzielnie połączenia. Mikrofon warto pozostawić wyciszony, gdy wypowiada się inna osoba, chyba że sąd wskaże inaczej.
•Jeżeli pojawią się problemy techniczne – np. zerwanie połączenia, brak obrazu lub dźwięku – spróbuj ponownie dołączyć do rozprawy. Jeżeli nie jest to możliwe, nie ignoruj problemu. Skontaktuj się niezwłocznie z sądem lub swoim pełnomocnikiem i poinformuj o przyczynie braku możliwości uczestniczenia w rozprawie.
•Jeżeli reprezentuje Cię radca prawny lub adwokat, przed rozprawą ustal z nim również, w jaki sposób będziecie mogli się ze sobą skontaktować w razie problemów technicznych lub potrzeby krótkiej konsultacji podczas rozprawy. Pamiętaj, że możecie również uczestniczyć w rozprawie za pomocą jednego komputera, którego kamera obejmie zarówno Ciebie jak i pełnomocnika.
r.pr. Marcin Pych
Ważne: Niniejszy poradnik ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji dotyczącej sposobu postępowania w konkretnej sprawie. Został przygotowany bez znajomości indywidualnego stanu faktycznego, dlatego pytania, problemy i okoliczności istotne w konkretnej sprawie mogą różnić się od opisanych w poradniku.
