Przygotowanie do rozprawy w sprawie o zniesienie współwłasności
Co ze sobą zabrać?
•Dokument tożsamości – dowód osobisty, paszport albo mDowód w aplikacji mObywatel.
•Wezwanie lub zawiadomienie o rozprawie.
•Notatki z najważniejszymi datami, kwotami i zdarzeniami – jako pomoc przed rozprawą, a nie gotowy tekst zeznań.
•Dokumenty, których dostarczenie uzgodniłeś z pełnomocnikiem albo których zażądał sąd.
Gdzie usiąść i jak postępować na sali rozpraw?
•Przyjdź około 15 minut wcześniej. Sprawdź wokandę (czasami następuje zmiana sali rozpraw) i poczekaj na wywołanie sprawy.
•Powód lub wnioskodawca zajmuje co do zasady miejsce po prawej stronie sali, patrząc od strony sędziego; pozwany lub uczestnik – po lewej.
•Jeżeli sąd poprosi Cię o przesłuchanie, podejdź do mównicy albo postępuj zgodnie z poleceniem sędziego.
•Do sądu zwracaj się „Wysoki Sądzie” (a nie „Wysoki Sędzio”, nawet jeśli jest to mężczyzna i jest rzeczywiście wysoki – serio, przypadek z życia wzięty).
•Nie przerywaj drugiej stronie. Jeżeli chcesz coś sprostować, zanotuj to i poczekaj, aż sąd udzieli Ci głosu.
Przed rozprawą ustal przede wszystkim: czego właściwie chcesz
W tej sprawie nie wystarczy wiedzieć, że nie chcesz już pozostawać współwłaścicielem. Trzeba przemyśleć, w jaki sposób współwłasność ma zostać zakończona: przez fizyczny podział rzeczy, przyznanie jej jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą pozostałych albo – gdy inne rozwiązanie nie jest możliwe lub uzasadnione – przez sprzedaż.
1. Co jest wspólne i w jakich udziałach?
•Co dokładnie jest przedmiotem współwłasności?
•Jakie udziały mają poszczególni współwłaściciele?
•W jaki sposób rzecz została nabyta?
•Kto obecnie z niej korzysta i na jakiej podstawie?
2. Jakiego sposobu zniesienia współwłasności oczekujesz?
•Czy rzecz można podzielić fizycznie? Jeżeli chodzi o nieruchomość – jak wyobrażasz sobie taki podział?
•Czy chcesz, aby cała rzecz została przyznana Tobie?
•Czy zgadzasz się na przyznanie jej drugiemu współwłaścicielowi za odpowiednią spłatą?
•Czy dopuszczasz sprzedaż rzeczy i podział uzyskanej ceny?
UWAGA: Jeżeli chcesz przejąć nieruchomość, nie poprzestawaj na zdaniu „chcę, żeby mieszkanie zostało dla mnie”. Jeżeli przykładowo mieszkanie jest warte 600 000 zł, a drugiej osobie przysługuje połowa udziału, trzeba realnie przemyśleć, czy i w jakim terminie jesteś w stanie sfinansować spłatę.
3. Ile warta jest wspólna rzecz?
•Jaką wartość przyjmujesz i skąd wynika ta kwota?
•Czy zgadzasz się z wartością wskazaną przez drugą stronę?
•Czy strony są w stanie wspólnie uzgodnić wartość?
•Jeżeli nie – czy liczysz się z koniecznością opinii biegłego?
4. Nakłady, wydatki i dochody
•Kto płacił za remonty, naprawy, podatki, ubezpieczenie i inne koszty?
•Czy zachowały się faktury, rachunki lub potwierdzenia przelewów?
•Czy rzecz była wynajmowana lub przynosiła inne dochody? Kto je pobierał?
•Czy jeden ze współwłaścicieli korzystał z rzeczy z wyłączeniem pozostałych? Jak do tego doszło?
UWAGA: Powiedz pełnomocnikowi o wszystkich wzajemnych rozliczeniach związanych z posiadaniem rzeczy jeszcze w toku postępowania. Nie zakładaj, że remont, pożytki albo rozliczenie korzystania z rzeczy będzie można bezpiecznie zostawić na osobny proces po zakończeniu zniesienia współwłasności, ponieważ te kwestie powinny być rozliczone w procesie o zniesienie współwłasności.
5. Jeżeli chcesz przejąć rzecz – przygotuj konkretny plan spłaty
•Jaką spłatę przewidujesz przy przyjmowanej wartości rzeczy?
•Czy dysponujesz środkami własnymi?
•Czy finansowanie zależy od kredytu lub sprzedaży innego składnika majątku?
•Jakiego terminu potrzebujesz?
•Czy proponujesz raty?
Czego nie robić?
•Nie podawaj przypadkowej wartości tylko dlatego, że sąd o nią zapytał.
•Nie ukrywaj przed pełnomocnikiem nakładów drugiej strony albo okoliczności, które mogą wpływać na rozliczenia.
•Nie zamieniaj przesłuchania w historię całego konfliktu rodzinnego. Skupiaj się na faktach dotyczących rzeczy, sposobu korzystania i rozliczeń.
Najważniejsze przed rozprawą – 5 pytań
•Co dokładnie ma zostać podzielone?
•Jakiego sposobu zniesienia współwłasności chcę?
•Ile według mnie warta jest rzecz?
•Jakie rozliczenia między współwłaścicielami trzeba uwzględnić?
•Jeżeli chcę przejąć rzecz – skąd wezmę środki na spłatę?
Jeżeli rozprawa w twojej sprawie ma się odbyć w trybie zdalnym (online), warto przygotować się do niej nie tylko merytorycznie, ale również technicznie.
Przed rozprawą:
•sprawdź wcześniej urządzenie, z którego będziesz się łączyć, w szczególności kamerę, mikrofon, głośniki oraz stabilność połączenia z Internetem;
•zapoznaj się z przesłanym przez sąd linkiem i instrukcją połączenia; nie zostawiaj pierwszego uruchomienia systemu na ostatnią chwilę;
•przygotuj dokument tożsamości – sąd może poprosić o jego okazanie do kamery;
•wybierz spokojne, ciche i dobrze oświetlone miejsce, w którym nikt nie będzie Ci przeszkadzał;
•zadbaj o odpowiednie ustawienie kamery – podczas rozprawy Twoja twarz powinna być dobrze widoczna;
•miej przy sobie dokumenty i notatki potrzebne podczas rozprawy, ale pamiętaj, że jeżeli składasz zeznania jako strona lub świadek, powinny być one składane samodzielnie, bez korzystania z niedozwolonej pomocy innych osób;
•połącz się odpowiednio wcześniej, aby ewentualne problemy techniczne nie spowodowały spóźnienia na rozprawę.
W trakcie rozprawy
•zachowuj się tak samo jak na sali sądowej. Nie prowadź równolegle innych rozmów, nie korzystaj z telefonu bez potrzeby i nie wyłączaj samodzielnie połączenia. Mikrofon warto pozostawić wyciszony, gdy wypowiada się inna osoba, chyba że sąd wskaże inaczej.
•Jeżeli pojawią się problemy techniczne – np. zerwanie połączenia, brak obrazu lub dźwięku – spróbuj ponownie dołączyć do rozprawy. Jeżeli nie jest to możliwe, nie ignoruj problemu. Skontaktuj się niezwłocznie z sądem lub swoim pełnomocnikiem i poinformuj o przyczynie braku możliwości uczestniczenia w rozprawie.
•Jeżeli reprezentuje Cię radca prawny lub adwokat, przed rozprawą ustal z nim również, w jaki sposób będziecie mogli się ze sobą skontaktować w razie problemów technicznych lub potrzeby krótkiej konsultacji podczas rozprawy. Pamiętaj, że możecie również uczestniczyć w rozprawie za pomocą jednego komputera, którego kamera obejmie zarówno Ciebie jak i pełnomocnika.
r.pr. Marcin Pych
Ważne: Niniejszy poradnik ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji dotyczącej sposobu postępowania w konkretnej sprawie. Został przygotowany bez znajomości indywidualnego stanu faktycznego, dlatego pytania, problemy i okoliczności istotne w konkretnej sprawie mogą różnić się od opisanych w poradniku.
